Visserij Historie Harderwijk
Nieuws Botter Stichting Vischafslag Visserijdagen Arrangementen Contact

TOP

BOTEN BIJ DE VIS

GEZELLIGE NIEUWJAARSRECEPTIE OP 5 JANUARI IN DE VISCHAFSLAG

LIEFDE EN PASSIE VOOR BOTTERS

ONDERWIJSPROJECT 'DE BOTTERVISSERS VAN HARDERWIJK'

VAARTOCHT OP EEN ECHTE HARDERWIJKER BOTTER!

HK172 TE WATER GELATEN

BOTTER STICHTING EN MIJN SCHOOL ZOEKEN SAMENWERKING

DE BOTEN VAN DE HARDERWIJKSE BOTTER STICHTING



BOTEN BIJ DE VIS

De Zuiderzee vormde de spil van het bestaan voor de dorpen en steden rond het water en de visserij was hier één van de belangrijkste bronnen van voedsel en inkomsten. Voor vissers zijn de schepen waarmee ze uitvaren van het grootste belang. In de eerste plaats moesten deze veilig en stabiel zijn. Daarnaast moest de vorm aansluiten bij de locaties waar gevist werd en moest het schip voldoende ruimte bieden om de vis vers op te slaan. Rond de visserij ontwikkelde zich een ware industrie: scheepswerven, zeilmakerijen en touwslagers speelden allemaal hun eigen rol in de Zuiderzee-economie.


Met de afsluiting van de Zuiderzee en de komst van metalen schepen, raakten de houten schepen in onbruik voor de visserij. Sommige kregen een nieuwe functie in de pleziervaart. De overgebleven scheepswerven richtten zich op scheepsonderhoud of andere vormen van scheepsbouw. Kom naar de tentoonstelling Boten bij de vis en maak kennis met de vissers, hun schepen en de werven waar ze werden gebouwd.


De tentoonstelling is een initiatief van Netwerk Zuiderzeecollectie en is samengesteld door Museum Spakenburg, het Huizer Museum, Stichting Musea Noardeast Fryslân, het Wieringer Eilandmuseum Jan Lont, Waterlands Museum De Speeltoren, Museum Kaap Skil, Stadsmuseum Harderwijk, het Fries Scheepvaart Museum en het Zuiderzeemuseum.


Afgelopen zaterdag werd de landelijke tentoonstelling ‘Boten bij de Vis’ geopend. Peter Engelgeer opende samen met  directrice Corien van der Meulen (van het Stadsmuseum) de tentoonstelling. Peters vader -Piet Engelgeer- werkte op de Kleine Helling ‘Onze toekomst’. De vader van Peter was een vakman in hart en nieren! Hoe mooi was het dat Peter de tentoonstelling mocht openen.


Stadsmuseum Harderwijk van 13 januari tot 4 februari 2018.

Donkerstraat 4, 3841 CC Harderwijk


Openingstijden Stadsmuseum Harderwijk:

Dinsdag t/m zaterdag van 10.00 – 17.00

Zondag van 12.00 – 17.00 uur


De begane grond met expositieruimte, museumwinkel, Universiteitszaal, Tuinzaal en ons Cultuurcafé met terras is gratis toegankelijk. (0118)


GEZELLIGE NIEUWJAARSRECEPTIE OP 5 JANUARI IN DE VISCHAFSLAG

Zo’n veertig tot vijftig vrijwilligers, botterspeld-dragers en relaties bezochten vrijdagavond de nieuwjaarsreceptie van de Botterstichting, Stichting Vischafslag en Visserijdagen in Harderwijk. Gezamenlijk werd het nieuwe jaar ingeluid en wenste men elkaar alle goeds. Voorzitter Fred Zoer memoreerde kort het afgelopen jaar waarin het niet altijd voor de wind ging, maar waar op diverse terreinen vooruitgang werd geboekt.


De voorzitter bedankte de vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten voor het behoud van het historisch erfgoed en sprak de wens uit dat we ook in 2018 op een positieve manier met elkaar blijven samenwerken, zowel als vrijwilligers onderling alsook als organisaties die zich bezig houden met historie en cultuur. Fred Zoer benadrukte daarbij vooral het belang van goede communicatie! Kijk hier voor de foto’s (0118)


LIEFDE EN PASSIE VOOR BOTTERS

Tientallen vrijwilligers zetten zich in om de drie botters in Harderwijk in een perfecte staat te houden.


Vrijwilliger Willem Timmer verricht samen met zijn collega’s van de Botter Stichting regelmatig het noodzakelijke onderhoud aan de botters, zoals het oliepeil, motorenonderhoud en in de wintermaanden de grote reparaties.


“Wij werken hier met veel plezier in onze botterloods. Mijn hobby, het vervaardigen van kleine bottermodellen, sluit hier volkomen bij aan. Dit doe ik al mijn hele leven, al vanaf dat ik iemand ontmoette die hiermee bezig was, ik ging bij hem in de leer. Ik heb het verder uitgebouwd en contact gezocht met dhr. Vos, de bouwer van de replica van de Batavia. Uiteindelijk kwam ik uit bij Scheepstimmerwerf Nieuwboer in Spakenburg. Daar heb ik verschillende tekeningen van scheepsmodellen op schaal gezien waardoor ik weer een stap verder ben gekomen. Aan de hand van die tekeningen ben ik begonnen met het vervaardigen van botters op schaal 1 op 20. Per model ben ik er ongeveer 1000 uren mee bezig. Uit de verkoop van de modellen kan ik nieuwe materialen aanschaffen, zoals touw, hout en zeildoek. Dikwijls zoek ik in de Kringloop naar oude eiken kasten, omdat die uit mooi droog en uitgewerkt hout bestaan, zodat er geen kieren in mijn modellen ontstaan. Inmiddels heb ik zo’n vijftig modellen vervaardigd.”


Bottertochten

Henk is een van de 35 vrijwilligers binnen de stichting. Zij zorgen er voor dat de schippers met de botters, de HK 21, 22 en 172 tijdens de zomermarkt over het Wolderwijd kunnen varen. Henk benadrukt dat dit alleen mogelijk is door de hechte samenwerking tussen de vrijwilligers. “Zij werken vaak achter de schermen en werken tijdens de wintermaanden in de loods om de botters op te knappen. Soms huren we mensen van Botterwerf Spakenburg voor specialistische klussen. We letten dan goed op en leren het dan zelf te doen."


Cursus

Voorzitter Fred Zoer heeft de intentie om in de wintermaanden een cursus miniatuur botters bouwen te starten. Willem: “Hier in de loods zijn alle voorzieningen aanwezig. Cursisten kunnen naar onderdelen van bestaande botters kijken en kennis en inzicht opdoen. We starten bij voldoende belangstelling en mogelijk kunnen we ook vrijwilligers binnenhalen.“

Opgeven via BotterStichting@VisserijHistorieHarderwijk.nl

Lex Schuijl (170806) Harderwijker Courant


ONDERWIJSPROJECT 'DE BOTTERVISSERS VAN HARDERWIJK'

Harderwijk is een oude vissersplaats en we mogen ons verheugen op een kleine bruine vloot met botters in de haven en sinds 2016 zelfs met een echte Vischafslag. Maar, wie weet er nog iets over het oude ambacht van de visserij, de gebruikte visserijmethoden of hoe de vissers vroeger leefden.


Voor leerlingen in het basisonderwijs is er een complete lesbrief  'De Bottervissers van Harderwijk' beschikbaar inclusief een docentenhandleiding. In drie praktische lessen wordt aandacht gegeven aan de visserijhistorie, de schepen en de vangst en het leven, zoals de vissers dat vroeger leefden. De lesbrief is voorzien van een aantal opdrachten die zowel individueel als in groepsverband kunnen worden uitgevoerd en die allen betrekking hebben op het visserijverleden van Harderwijk.


Voor leerlingen van het basis-, en voortgezet onderwijs in de leeftijd van 10 tot 14 jaar vormt het een interessant lespakket dat zich prachtig laat combineren met een bottertocht en een bezoek aan de Vischafslag of het Vissershuisje. Zo wordt de geschiedenis weer tot leven gebracht en maken leerlingen kennis met de kern van het oude Harderwijk.


Informatie over dit lespakket  en bestellingen van lesbrieven en docentenhandleiding zijn te verkrijgen bij Evert van der Meer, medewerker educatie van de Vischafslag. Hieraan zijn geen kosten verbonden!

Email: E.vd.Meer@VisserijHistorieHarderwijk.nl


VAARTOCHT OP EEN ECHTE HARDERWIJKER BOTTER!

Voor de echte Harderwijkers is het natuurlijk een 'must' en voor de toeristen en bezoekers van onze mooie stad is het een prachtige gelegenheid om Harderwijk eens te zien van de andere kant, de waterkant. Op de komende woensdagen als Harderwijk het toneel is van de zomermarkt (wordt het echt zomer?) bestaat de mogelijkheid een rondvaart te maken op een echte botter.


De HK 21, HK22 en HK 172 liggen gereed bij de Vischafslag en maken bij voldoende belangstelling tochtjes van een klein uurtje op het Wolderwijd.
U vaart dan met de botter langs de dijk van Oostelijk Flevoland, richting Zeewolde. De tocht duurt een klein uurtje en onderweg zal de schipper u het een en ander vertellen over deze 'monumenten' van de Zuiderzee, niet zelden al ouder dan 100 jaar die nog steeds op het water zijn. Nu niet meer om te vissen, maar om met toeristen en dagjesmensen een gezellige en mooie boottocht te maken. Kaarten zijn te verkrijgen bij de Vischafslag.


De boten vertrekken op 2, 9 en 16 augustus en varen tussen 10.00 uur en 17.00 uur.


HK172 TE WATER GELATEN

Zo'n twintig vrijwilligers hebben 'm deze winter flink opgekalefaterd. Vrijdag was ie klaar en mocht burgemeester Harm Jan van Schaik het paradepaard van de Harderwijkse Botter Stichting, de botter HK172, te water laten.


Dat gebeurde onder toeziend oog van flink wat plaatsgenoten die het Harderwijkse visserijverleden een warm hart toedragen. Niet zo vreemd, want de HK172 was de eerste botter die de Botter Stichting in 1980 aankocht om zo het varend erfgoed van Harderwijk veilig te stellen. Het schip is de afgelopen decennia veelvuldig gebruikt voor het maken van dagtochten en nam ook deel aan onderlinge botter zeilwedstrijden, waaronder de beruchte roemruchte Oost- en Westwalwedstrijden op IJsselmeer, Markermeer en Randmeren.


De HK172 is grondig opgeknapt. Op 26 november vorig jaar werd de botter uit het water getakeld en is de volgende twee en een halve maand in de botterloods naast de Visafslag aan de Havendijk flink onderhanden genomen door zo'n twintig vrijwilligers. In ploegen van vijf man hebben ze zeven dagdelen per week - op dinsdag zelfs de hele dag - onder leiding van scheepstimmerman Karel Blok het schip weer vaarklaar gemaakt. ,,Het schip is van buiten en van binnen schoongemaakt, geschuurd, gebreewd met - net als vroeger - onder andere hennep en katoen", vertelt Bernhard Munnike, één van de vrijwilligers van het eerste uur. “Nee, er is geen spek in de kieren gegaan. Wel gewone kit".


De tewaterlating van de schitterend opgeknapte botter vond plaats bij de Vischafslag.

Volgens voorzitter Fred Zoer van de Harderwijkse Botter Stichting was het voor het eerst in zeventig jaar dat er op die plek weer een schip te water werd gelaten. Midden vorige eeuw lag op de plek waar nu de Visafslag staat een 'kleine helling' van 'De Toekomst', een hellingbaan met een loods waar de vissers hun boten repareerden en in- en uit het water haalden.

Nu ging het met een stalen liftconstructie die de schepen hydraulisch in en uit water takelt. Het schip is van buiten en van binnen schoongemaakt, geschuurd en gebreewd met onder andere hennep en katoen. (0217)


BOTTER STICHTING EN MIJN SCHOOL ZOEKEN SAMENWERKING

Recentelijk is de samenwerking tussen Mijn School en de Harderwijkse Botter Stichting bekrachtigd. Een van de doelen van Mijn School is het bieden van praktijkonderwijs en de Botter Stichting biedt hiervoor praktische mogelijkheden. Veel jongeren vinden het een uitdaging om aan en met oude schepen te werken en in de botterloods van de Vischafslag zijn hiervoor veel mogelijkheden. Door het bieden van een werkplek komen leerlingen in aanraking met vrijwilligerswerk en leren dat ze een betekenisvolle bijdrage aan de maatschappij kunnen leveren zonder daarvoor te worden betaald.


Een aantal jongeren van Mijn School heeft een voorliefde voor zeilen en het restaureren van oude schepen. Zo restaureerden leerlingen al menig scheepje en wordt momenteel een Schokker (HK 59) onder handen genomen op de school. De Botter Stichting biedt twee stageplekken aan voor leerlingen van Mijn School. De eerste jongeren zijn al geselecteerd en kunnen binnenkort nu ook op de nieuwe botterwerf aan de slag onder begeleiding van Karel Blokhuis (oud-leerkracht techniek en vrijwilliger).


Leerlingen van Mijn School worden bij hun werkzaamheden begeleidt door een docent van deze opleiding, die beschikt zowel over vakinhoudelijke- als pedagogische kwaliteiten. Beide organisaties verwachten een vruchtbare samenwerking in de toekomst!


DE BOTEN VAN DE HARDERWIJKSE BOTTER STICHTING

In het bezit van de Harderwijkse Botter Stichting zijn de Botters HK21, HK22 en de HK172. De foto en uitleg van deze boten staat hier. Daarnaast bezit de Stichting nog een pluut, de HK4.


De HK4 is gebouwd in 1923 door Daan Balk in Elburg, naar een model van een Grafhorster kaarpunter, maar dan breder. De afmetingen zijn 7,20 x 2,10.

Het zit tussen een punter en een pluut in, dat is de reden waarom we haar nu een pluunter noemen.


Van Foppen Vastgoed, die de Botter Stichting altijd een warm hart toedraagt, kregen we een tijdelijke ruimte aangeboden waarin we met de HK4 aan het werk konden. Het uit het water halen en het transport en de uiteindelijke te waterlading, is kosteloos verzorgd door de watersportvereniging Flevo, waar we hun zeer dankbaar voor zijn. Ook deze mensen hebben een voorliefde voor authentieke schepen.


KLIK op een foto voor een UITVERGROTING



NIEUWS|BOTTER STICHTING|VISCHAFSLAG|VISSERIJDAGEN|ARRANGEMENTEN|CONTACT


BOTTER STICHTING


   BotterStichting
@VisserijHistorieHarderwijk.nl


      


      


Ooit lagen in de haven van Harderwijk meer dan 170 botters. Nu nog maar een enkeling waaronder de HK172 die de gemeente trots gebruikt om gasten te ontvangen en rond te leiden in de oude universiteits- en garnizoensstad.


Het verdwijnen van de Vissersvloot is het gevolg van de afsluiting van de Zuiderzee. Het water werd zoet en de haring en ansjovis verdwenen.

Wat over bleef was de paling die nog altijd door Harderwijkers wordt gevangen en gerookt.